Khởi kiện vụ án tranh chấp thừa kế đất đai có cần hoà giải tại UBND xã, phường?

1. Hoà giải tại UBND cấp xã là thủ tục bắt buộc trước khi khởi kiện vụ án về đất đai

Theo quy định tại Điều 202 Luật Đất đai 2013 như sau:

“1. Khi xảy ra tranh chấp đất đai, Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp tự hoà giải hoặc giải quyết tranh chấp thông qua hoà giải ở cơ sở.

2. Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hoà giải được thì gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp để hoà giải…”

Theo đó, tranh chấp đất đai phải hoà giải bắt buộc tại UBND cấp xã nơi có đất trước khi khởi kiện, trường hợp chưa thực hiện thủ tục hoà giải tại cơ sở mà nộp đơn trực tiếp lên Toà án thì Toà sẽ không thụ lý vì không đủ điều kiện khởi kiện.

2. Khởi kiện vụ án tranh chấp thừa kế đất đai có cần hoà giải tại UBND xã, phường?

Tranh chấp thừa kế đất đai (còn gọi là tranh chấp thừa kế về quyền sử dụng đất) chỉ được xem là tranh chấp liên quan đến đất đai (không phải là tranh chấp đất đai). Đây là tranh chấp phổ biến giữa những người thừa kế với nhau hoặc thậm chí giữa những người không phải là người thừa kế nhưng nghĩ mình có quyền hưởng di sản thừa kế.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP như sau:

“2. Đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất mà chưa được hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp theo quy định tại Điều 202 Luật Đất đai năm 2013 thì được xác định là chưa có đủ điều kiện khởi kiện quy định tại điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

Đối với tranh chấp khác liên quan đến quyền sử dụng đất như: tranh chấp về giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất, chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng đất,… thì thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp không phải là điều kiện khởi kiện vụ án.”.

Như vậy, đối với trường hợp tranh chấp thừa kế đất đai, không bắt buộc phải hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã, phường mà các bên tranh chấp có quyền gửi đơn khởi kiện ngay đến Tòa án nhân dân theo quy định.